A2

Warszawa – miasto nad Wisłą. Architektura Warszawy jest rezultatem jej historii. Pierwsze miasto zbudowano* w XIII wieku. Warszawa szybko rozwija się. Warszawa jest w centrum Polski, dlatego w 1596 roku Zygmunt III przenosi stolicę z Krakowa do Warszawy (kolumnę Zygmunta III możesz zobaczyć na Starym Mieście). Niestety miasto  upada po wojnie ze Szwedami w latach 1655 – 1660. W XVIII wieku Dynastia Sasów odbudowuje Warszawę. Ostatni król Polski – Stanisław August Poniatowski – miłośnik* sztuki i kultury – buduje nowe budowle. Warszawa jest nowoczesna! W 1795 roku po III rozbiorze Polski*, Warszawa nie jest już stolicą.

Polska jest w niewoli 123 lata. Polska odzyskuje* niepodległość w 1918 roku. Warszawa znowu zostaje jej stolicą. Warszawa szybko się rozwija. Powstają struktury administracyjne, szkoły i urzędy.

Po 21 latach, 1 września 1939 roku wybucha II Wojna Światowa.

Historia Warszawy w czasie II Wojny Światowej jest bardzo, bardzo smutna. W 1940 roku Niemcy tworzą getto dla Żydów. 19 kwietnia 1943 roku wybucha Powstanie w getcie*. Prawie wszyscy Żydzi giną w walce, a getto zostaje zlikwidowane.

1 sierpnia 1944 roku wybucha Powstanie Warszawskie. Ludzie walczą 63 dni! Hitler chce zemsty – on rozkazuje zniszczyć miasto… Podczas II Wojny Światowej w Warszawie ginie 2/3 Warszawiaków.

Po II Wojnie Światowej Warszawa zostaje znowu* odbudowana. Stare Miasto jest zrekonstruowane na podstawie obrazów z XVIII wieku. W 1982 roku Stare Miasto w Warszawie jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Obecnie Warszawa to polityczna, kulturalna i gospodarcza stolica Polski, o dużej dynamice rozwoju.

Autor tekstu i video – Dorota Maszkiewicz

Filmy: 

1. 'Lot nad zniszczoną Warszawą' – Muzeum Powstania Warszawskiego

2. Pietro Staszewski – student KD

W filmie wykorzystano utwór: Mariage D’Amour. Właścicielami praw autorskich są: União Brasileira de Compositores, UMPG Publishing, LatinAutorPerf, LatinAutor

Słownik:

Zbudowano (budować) – ludzie zbudowali miasto

Miłośnik – osoba, która bardzo coś lubi (król był miłośnikiem sztuki = król bardzo lubił sztukę)

Wznosi (wznosić) – budować

III rozbiór Polski – partycypacja Polski była 3 razy: 1772 (Prusy, Rosja, Austria); 1793 (Prusy, Rosja); 1795 (Prusy, Rosja, Austria)

Odzyskuje (odzyskiwać) – otrzymywać coś, co zostało zabrane

W getcie – getto (odmiana – miejscownik)

Warszawiacy – mieszkańcy Warszawy

Znowu – jeszcze raz, ponownie

Czy jesteś przesądny?

Wyobraź sobie taką sytuację: twój przyjaciel ma jutro rozmowę w sprawie nowej pracy albo egzamin z języka polskiego. Chcesz życzyć mu szczęścia, więc mówisz: trzymam za ciebie kciuki. Angielska wersja tego powiedzenia to: I keep my fingers crossed. Czy wiesz, że to przesąd?

            Przesąd (albo inaczej zabobon) to wiara w zależność między niepołączonymi wydarzeniami. Na przykład wiara w to, że twój przyjaciel dobrze zda egzamin, jeśli będziesz trzymać za niego kciuki. Oczywiście, tak naprawdę wiemy, że przyjaciel musi przygotować się do egzaminu i dzięki temu zda. Trzymamy kciuki, żeby dodać komuś odwagi, okazać życzliwość i trochę pomóc szczęściu. Chcemy mieć kontrolę nad sytuacją.

Inny przykład przesądu to myśl, że czarny kot przynosi pecha. Obiektywnie nie ma żadnego związku pomiędzy tym, że czarny kot przechodzi przez drogę, a tym, co będzie potem. Ale często wierzymy, że jest taki związek i to jest właśnie przesąd.

Przesądy pochodzą od dawnych wierzeń religijnych lub magicznych i zwykle dotyczą szczęścia albo pecha. Na przykład wiele Polek uważa, że jeśli torebka leży na podłodze to uciekają z niej pieniądze. Jeśli nie chcesz być biedna, lepiej nie kładź torebki na podłodze. Złym pomysłem według Polaków jest witanie się przez próg. Lepiej zaprosić gościa do domu i wtedy podać sobie ręce. Zawracanie z drogi też przynosi pecha, więc jeśli po wyjściu z domu zapomnisz czegoś wziąć i musisz wrócić, to w domu usiądź na chwilę.

Co przynosi szczęście? Jeśli twój znajomy nie pozna cię to znaczy, że będziesz bogaty. Jeśli widelec, łyżka albo nóż spadnie na podłogę to znaczy, że przyjdzie do ciebie gość. Czy to szczęście czy pech? To zależy, czy lubisz mieć gości. Jeśli powiedziałeś coś złego, na przykład w złości powiedziałeś złe życzenie to możesz cofnąć zło – trzeba zapukać w niemalowane drewno (na przykład w drewniany stół). Możesz też trzymać w domu końską podkowę, która przynosi szczęście.

Są też przesądy okolicznościowe – na ślub, urodziny i inne okazje. Nasze babcie znają bardzo dużo przesądów, więc uczmy się od nich. Nawet jeśli nie wierzymy w nie – przesądy są ciekawym elementem kultury.

Czy Polacy są przesądni? Większość tak. Lubimy mieć poczucie kontroli nad sytuacją i lubimy wierzyć w magiczne właściwości rzeczy i praktyk. A czy ty jesteś przesądny?

Słowniczek:

Przesądny – człowiek, który wierzy w przesądy jest przesądny.

Wyobrazić sobie – imaginacja.

Wiara, wierzyć – myśleć, że coś jest prawdą, ale nie mieć informacji. Na przykład wiara w Boga.

Życzliwość, być życzliwym – być miłym, życzyć komuś dobrze.

Pech – antonim szczęścia.

Przynosić pecha/szczęście – dawać pecha lub szczęście. Liczba 13 jest pechowa to znaczy, że daje pecha, przynosi pecha. Liczba 7 przynosi szczęście.

Próg – wejście, drzwi. Granica na podłodze między domem a ogrodem albo między pokojami.

Cofać, cofnąć – iść do tyłu, wrócić do tego, co było wcześniej. Na przykład cofać samochodem – jechać do tyłu. Chciałbym cofnąć czas o 10 lat – chciałbym wrócić do tego, co było 10 lat temu.

Właściwości – charakter, cecha. Liczba 7 ma magiczne właściwości to znaczy, że liczba 7 ma cechy magiczne. Jest magiczna, ponadnaturalna.

W języku polskim wystepują specjalne czasowniki z końcówką '-ować'. Rozwiąż zadanie i zapamiętaj!

Miasto – to wyzwanie i możliwości, duże zarobki, ale wysokie koszty utrzymania. Sprawdź, czy znasz specjalne słownictwo związane z życiem w mieście.

Dawno, dawno temu Warszawa była wsią, w której mieszkali rybacy. W Morzu Bałtyckim mieszkały złotowłose Syreny. Pewnego dnia jedna z nich wyruszyła w drogę z Bałtyku na południe. Płynęła Wisłą. Krajobrazy były bardzo piękne. Syrenka zmęczyła się i postanowiła odpocząć na piaszczystym brzegu rzeki u stóp dzisiejszego Starego Miasta. – Myślę, że mogłabym tu zamieszkać! – i tak zrobiła. W dzień pływała przy brzegu, a noce spędzała w głębinach. Lubiła płatać figle.  Rybacy byli źli, że ktoś zabiera im ryby z sieci!

Trzeba rozprawić się z tym szkodnikiem! – krzyknęli. Syrenka nie bała się rybaków i  zaśpiewała pieśń o Wiśle. Zwierzęta słuchały: bobry wyszły z nor, a kormorany usiadły na drzewach. Rybacy bardzo się wzruszyli i powiedzieli, że nie zrobią Syrence krzywdy.

Na Syrenkę czyhało jednak niebezpieczeństwo. Pewnego dnia chciwy kupiec postanowił zarobić pieniądze na jej pięknym głosie. Porwał ją i uwięził. Syrenka była bardzo nieszczęśliwa. Płakała. Młody syn rybaka usłyszał płacz. Uwolnił ją, a złego kupca srogo ukarał.

Szczęśliwa Syrenka przyrzekła rybakom, że zawsze będzie bronić ich i tego miejsca.

Mała wieś stała się dużym i pięknym miastem. Dziś możemy zobaczyć Syrenkę z mieczem i tarczą w herbie Warszawy.

Od czasu do czasu Syrenka wynurza się z Wisły i patrzy na stolicę. Może Ty ją zobaczysz? Rozejrzyj się, bo Syrenki można spotkać w wielu miejscach Warszawy: na ścianach domów, latarniach i szyldach. Pomniki Syrenki są między innymi na Rynku Starego Miasta, nad Wisłą i na wiadukcie Markiewicza nieopodal hotelu Bristol. Znajdź tę, która właśnie Ciebie oczaruje!

Słowniczek:

Rybacy – ludzie, którzy łowią ryby

U stóp Starego Miasta – w pobliżu, poniżej Starego Miasta

W głębinach – głębiny – miejsce na rzece/w morzu, gdzie woda jest głęboka

Płatać figle – robić komuś mały kłopot. Zwykle to dzieci ‘płatają figle’ traktując je jako zabawę.

Źli – liczba mnoga od: zły

Rozprawić się – zakończyć sprawę

Szkodnik – coś lub ktoś, kto robi szkody (np.: robaki, które niszczą zboże)

Czyhać – czaić się, czekać w ukryciu

Chciwy – osoba chciwa to osoba, która chce mieć więcej i więcej (pieniędzy, rzeczy, ziemi, itp.)

Uwięzić – odebrać komuś wolność

Srogo – tu: dotkliwie, bardzo

Wynurzać się – wychodzić z wody

Oczaruje – uwiedzie, sprawi, że nie spojrzysz na żadna inną

Pytania do tekstu:

  1. Jak Syrenka znalazła się w Warszawie?
  2. Czy jako dziecko płatałeś figle swoim rodzicom / w szkole?
  3. Co się stało, gdy rybacy postanowili rozprawić się z Syrenką?
  4. Jak rozumiesz zdanie: „Na Syrenkę czyhało jednak niebezpieczeństwo”
  5. Ile Syrenek widziałeś do tej pory w Warszawie?

Jak mieć dobre relacje? Metoda jest prosta: mów ludziom miłe rzeczy! Bycie miłym to podstawa kontaktów z ludźmi. Dlatego ważnym elementem każdego języka są życzliwe, serdeczne komunikaty – na przykład komplementy. Warto nauczyć się przydatnych fraz i potem używać ich jak najczęściej, bo to niedużo pracy, a efekty mogą być fantastyczne. Generalny mechanizm jest taki, że osoba, która słyszy komplement, ma dobry humor… i automatycznie pozytywne skojarzenie z autorem, jeśli komplement był szczery, naturalny i odpowiedni do sytuacji.

FUNKCJE I OKAZJE

Komplementy mają różne funkcje. Dzięki nim możemy pokazać, że jesteśmy komuś wdzięczni. Wyobraź sobie taką sytuację: Magda pomogła Krzysztofowi w zrobieniu trudnego zadania. Krzysztof może powiedzieć tylko: dziękuję… Ale jeśli powie: Dziękuję, jesteś wspaniała! Zawsze można na ciebie liczyć. Albo: Nikt nie zrobiłby tego lepiej! – Magda będzie miała symboliczną nagrodę za pomoc w formie pozytywnej informacji o sobie.

Można dodać komplement do podziękowania; można też dołączyć go do życzeń z jakiejś okazji – na przykład z okazji Dnia Kobiet (Życzę pięknej sąsiadce miłego dnia! – to nie tylko życzenia, ale też subtelna informacja, że sąsiadka ładnie wygląda) albo z okazji urodzin kolegi (na przykład: Życzę ci, żebyś przez następne trzydzieści lat też wyglądał tak młodo!). Oczywiście takie komplementy mogą też dotyczyć cech mentalnych i sukcesów intelektualnych, nie tylko fizycznej atrakcyjności. Na przykład szef podczas podpisywania nowej umowy z pracownikiem może powiedzieć: Cieszę się, że kontynuujemy współpracę. Pana zaangażowanie jest dla nas bardzo cenne.

Ale chyba najlepsze i najmilsze są komplementy bez specjalnej okazji. Każdy z nas codziennie widzi coś dobrego – warto to doceniać i o tym mówić. Twój kolega zrobił pyszną kolację? Powiedz mu, że świetnie gotuje! Twoja teściowa ma nową, ładną fryzurę? Powiedz, że bardzo elegancko wygląda! Obejrzałeś (albo obejrzałaś) film, który poleciła Ci koleżanka, i spodobał Ci się? Nie zapomnij powiedzieć jej, że to była świetna rekomendacja i dzięki niej dobrze spędziłeś (albo spędziłaś) czas.

Pochwały powinny być bezinteresowne – nie powinniśmy mówić ich tylko dlatego, że chcemy coś dostać. Takie wypowiedzi, czyli pochlebstwa, są interpretowane jako nieszczere i mogą być irytujące. Ludzie nie ufają komplementom, po których autor o coś prosi. Lepiej koncentrujmy się na osobie, do której mówimy, i na celu, którym jest sprawienie tej osobie przyjemności lub dodanie jej pewności siebie. Kiedy szczerze powiemy coś miłego, skutkiem ubocznym może być to, że ktoś odpowie coś równie miłego albo generalnie będzie nas dobrze traktował, ale nie o tym powinniśmy myśleć, kiedy mówimy komplementy.

STYL FORMALNY I NIEFORMALNY

Trzeba też pamiętać, że forma komplementu zależy od sytuacji, w której jesteśmy i od relacji z osobą, którą komplementujemy. W rozmowie z dyrektorem firmy albo z sąsiadem-emerytem, lub na eleganckim przyjęciu użyjemy bardziej oficjalnego stylu, niż kiedy będziemy rozmawiać z kolegą lub koleżanką. W luźnych rozmowach ze znajomymi możesz usłyszeć takie komentarze, jak na przykład: fajna sukienka, niezły wynik, niebo w gębie albo jesteście super! Ale w kontaktach formalnych lepiej używać bardziej eleganckich słów: pięknie pani wygląda; świetnie pan to zrobił; ta potrawa jest doskonała albo są państwo wspaniali!

REAKCJE

Kiedy powiesz komuś komplement, możliwe, że ta osoba zareaguje negacją, na przykład powie, że sukienka jest stara, albo że ten sukces to nic wielkiego. Nie martw się tym! To nie znaczy, że ktoś nie docenia komplementu, na pewno czuje się bardzo miło. Ale nie każdy umie swobodnie i entuzjastycznie odpowiadać na komplementy, chociaż najlepszą odpowiedzią zawsze będzie po prostu: dziękuję. Mówmy więc ludziom jak najwięcej komplementów, a za te, które ktoś nam mówi, dziękujmy z uśmiechem. Jak miło, że spędziliście tutaj czas! Jesteście wspaniali! 😉

Popularne komplementy:

Pięknie wyglądasz.

Świetnie to zrobiłeś / zrobiłaś.

To jest pyszne!

Nigdy nie jadłem tak dobrego risotto.

Jesteś genialny! Zawsze umiesz coś wymyślić.

Jak tu jest elegancko! Ale to nic dziwnego: jaka właścicielka, takie mieszkanie.

Jak ty to robisz, że masz taki śliczny ogród?

Słowniczek:

bezinteresowny – altruistyczny, niezwiązany z nagrodą ani korzyścią

doceniać – pozytywnie ocenić wartość czegoś lub kogoś

doskonały – perfekcyjny

nagroda – gratyfikacja

pochlebstwo – nieszczery komplement

pochwała – komplement, pozytywny komentarz

sąsiad, sąsiadka – człowiek, który mieszka blisko

skutek uboczny – nieintencjonalna, nieplanowana konsekwencja; przypadkowy efekt

teściowa – matka męża lub żony

umowa – kontrakt

życzliwy – taki, który ma pozytywne intencje; przyjazny

Uzupełnij luki. Wstaw odpowiednią formę dla pytania KOMU?

Posłuchaj szumu morza.

Wakacje w Polsce to wspaniały czas na podróżowanie. Pogoda jest bardzo dobra. Jest ciepło i przyjemnie. Warto wiec pojechać nad morze. Polskę od północy otacza Morze Bałtyckie. Morze Bałtyckie nie jest ciepłym morzem, jednak warto tu przyjść na plażę. Plaże nad Morzem Bałtyckim są piaszczyste i szerokie. Piasek jest drobny i biały.

Na plaży jest dużo ludzi. Na plaży możesz robić dużo różnych rzeczy, na przykład: opalać się, uprawiać sport, budować zamki z piasku, czytać i oczywiście kąpać się w morzu i skakać przez fale! Ja lubię także pływać na materacu lub pontonie. Ratownik pilnuje bezpieczeństwa ludzi kąpiących się w morzu.

Na plaży możesz leżeć na kocu, ręczniku lub na leżaku. Parawan osłoni cię od wiatru, a parasol osłoni cię przed słońcem.

Nad morzem popularna jest jazda na skuterze wodnym. Niestety skuter wodny robi dużo hałasu i ani ryby, ani ptaki tego nie lubią.

Popularnym ptakiem, którego spotkasz nad morzem jest mewa. Mewy są białe i lubią morze. Mewy często siadają na wodzie, na piasku lub na falochronie. One jedzą ryby.

W morzu możesz spotkać także meduzy.  Na szczęście meduzy w Morzu Bałtyckim nie są groźne dla człowieka.

Nad morzem są piękne zachody słońca. 

Morze jest piękne o każdej porze roku. Na prawdę warto tu przyjechać!

——————————————————

Na plaży możesz robić dużo różnych rzeczy, na przykład:

opalać się,

uprawiać sport,

budować zamki z piasku,

czytać,

kąpać się w morzu,

skakać przez fale,

pływać na materacu lub pontonie.

A Ty co lubisz robić na plaży, nad morzem?

Czy znasz już frazy związane z literaturą i filmem? Spróbuj dopasować pary.

KOLORY I ICH WPŁYW NA LUDZI

Ludzie znają kolory od kiedy istnieją – brązowy i zielony to kolory ziemi i roślin. Niebieski i czerwony to kolory nieba. Ludzie malowali swoje ciała na różne kolory. To oznaczało agresję przeciwko wrogom lub „chcę być atrakcyjny dla partnera”.

W XX wieku psychologowie odkryli, że kolory mają bardzo duży wpływ na nasze zmysły i zachowanie.

Czerwony

Czerwony to kolor krwi. Symbolizuje ogień, miłość i gniew. Ludzie wierzą, że przynosi on bogactwo i sukces. Naukowcy odkryli, że w sporcie częściej wygrywają te drużyny, które mają czerwone stroje. Dlaczego? Bo czerwony jest kolorem dominacji. U wielu zwierząt (także u ludzi) czerwony kolor powoduje szybsze bicie serca.

Żółty

kiedy myślimy o słońcu – myślimy kolor żółty. To kolor, który łatwo zauważyć. Dlatego znajdziemy go na autobusach szkolnych i znakach drogowych. Używamy go do podkreślenia najważniejszych informacji w tekście.

Niebieski

Niebieski to kolor nieba i morza. W wielu kulturach to symbol wody, religii i chroni przed złem. Ciemny odcień symbolizuje spokój, stabilizację i władzę. To kolor dla biznesu i policji; mówi innym: „kontroluję sytuację”, „jestem godny zaufania”. Niebieski przynosi spokój. Pokoje malowane na niebiesko pozwalają zrelaksować się i zasnąć. Naukowcy odkryli, że ten kolor redukuje głód. Dlatego mało rzeczy do jedzenia jest naturalnie w tym kolorze, a jeśli coś jest niebieskie to raczej nie nadaje się już do jedzenia.

Przygotowanie: Dorota Maszkiewicz

Pytania do tekstu

1. Kiedy psychologowie odkryli, że kolory maja znaczenie dla ludzi

            a. w XIX wieku

            b. w XX wieku

            c. niedawno

2. Zgodnie z tekstem kolor czerwony oznacza

            a. brak sukcesu w życiu

            b. ludzie są mniej agresywni

            c. zwycięstwo drużyny, która go nosi

3. Ludzie podkreślają informacje w tekście na kolor żółty, ponieważ

            a. to bardzo ważny kolor

            b. to bardzo widoczny kolor

            c. to kolor, który ostrzega ludzi

            d. ludzi lubią ten kolor, bo to kolor słońca

4. Ten tekst jest o tym, że

            a. kolory nas uspakajają

b. naukowcy odkrywają nowe kolory

c. kolory wpływają na ludzi