Podróże – Polska A2

W północno-wschodniej Polsce jest bardzo interesujący region: Podlasie. Leży blisko Litwy i Białorusi i jest dużą atrakcją turystyczną. Ważnym punktem na Podlasiu, stolicą województwa podlaskiego, jest Białystok – miasto nad rzeką Białą. W tym mieście urodził się Ludwik Zamenhof, autor internacjonalnego języka esperanto, który pozwala na komunikację osób z różnych kultur! To bardzo logiczne, że mieszkaniec Białegostoku został autorem takiego języka, bo Białystok to miasto wielu kultur – i historycznie, i aktualnie.

Wielokulturowy charakter Białegostoku dobrze prezentują obiekty sakralne w tym mieście. Funkcjonują tu różne budynki religijne; możemy zobaczyć i katolicki kościół, i prawosławną cerkiew, i żydowską synagogę, i tatarski meczet… Inne budynki w Białymstoku też mają różne charaktery, są stare i nowe, reprezentują różne style architektury: gotyk, renesans, barok i modernizm. A w starej dzielnicy Bojary warto zobaczyć tradycyjne drewniane domy.

Wizytówką Białegostoku są park miejski i zespół pałacowy Branickich. Pałac Branickich często nazywamy „polskim Wersalem” albo „Wersalem Podlasia”, bo jest podobny do rezydencji francuskich monarchów pod Paryżem. I polski, i francuski budynek są w podobnym wieku: mają ponad trzysta lat. Jan Klemens Branicki, który żył od roku 1689 do 1771, był bardzo bogatym człowiekiem, jednym z największych polskich magnatów (arystokratów) w XVIII wieku. Miał nie tylko ten jeden pałac, ale też szesnaście innych! Miał też dwanaście miast i aż dwieście pięćdziesiąt siedem wsi.

Bardzo blisko pałacu – tylko pół kilometra od niego – znajduje się serce miasta: Rynek Kościuszki, czyli reprezentacyjna promenada. To dobre miejsce na spotkania, nie jeżdżą tam samochody, tylko chodzą mieszkańcy i turyści, a latem jest tam dużo ogródków restauracyjnych, czyli miejsc na zewnątrz, przy restauracjach, gdzie stoliki stoją pod parasolami. Przy rynku stoi późnobarokowy ratusz. Normalnie ratusz to oficjalne miejsce, gdzie pracują ważni urzędnicy miasta, ale ratusz w Białymstoku nigdy nie miał takiej funkcji – w przeszłości miał funkcję hali targowej, czyli możemy powiedzieć, że był… dużym sklepem. Na wieży ratusza był punkt obserwacyjny dla strażaków, dzięki któremu mogli kontrolować, czy miasto jest bezpieczne. A teraz w tym budynku znajduje się Muzeum Podlaskie.

To oczywiście nie jest jedyne muzeum w tym mieście. Warto zobaczyć też inne muzea historyczne (na przykład Muzeum Historii Medycyny) i galerie artystyczne. Atrakcyjne są też pomniki, na przykład „Podróż” – ma formę dużego koła (ma ponad cztery metry!), jest symbolem podróży i teatralnych tradycji miasta. W konstrukcji koła są specjalne wizjery, w których możemy oglądać fotografie ze spektakli teatralnych. Innym popularnym w Białymstoku pomnikiem jest „Maska”, która ma dwie strony: tragiczną i komiczną, czyli smutną i wesołą. Teatr to też ważny element w historii Białegostoku – szczególnie teatr lalek, dlatego co dwa lata w tym mieście jest organizowany Międzynarodowy Festiwal Szkół Lalkarskich.

Krótkim spacerem możemy dojść od ratusza do bulwaru nad rzeką Białą i dalej spacerować wzdłuż rzeki. Białystok nie jest bardzo małym miastem, ale jest na tyle mały, że turysta może komfortowo zwiedzać go bez samochodu. Warto też zobaczyć, co jest dookoła. Blisko miasta – tylko trzy kilometry od niego – jest Muzeum Dziejów Ziemi, czyli Park Jurajski, w którym są dinozaury oraz atrakcje takie jak karuzele, trampoliny, park linowy i basen z łódkami. Można tu aktywnie spędzić cały dzień! Niedaleko znajduje się też inne interesujące miejsce: Europejska Wieś Bociania (jedyna w Polsce!); bociany bardzo lubią mieszkać w południowo-wschodniej Polsce!

Generalnie w Białymstoku i blisko niego jest tak dużo atrakcji turystycznych, że dobrym planem będzie pojechać tam na kilka dni wakacji i powoli zwiedzać różne miejsca.

Słowniczek:

Aktualnie (uwaga, fałszywy przyjaciel!) – po polsku „aktualnie” to znaczy: teraz, w tym momencie, dzisiaj. To NIE JEST to samo, co po angielsku!

Bocian – ptak bardzo popularny w Polsce; jest duży i czarno-biały. Legenda znana w różnych krajach mówi, że bociany transportują małe dzieci do rodziców. Na naszym blogu jest cały artykuł o bocianach!

Drewniany – z drewna, czyli materiału z drzew. Stare budynki były drewniane.

Jedyny – tylko jeden, unikalny.

Koło – okrągły (cyrkularny) obiekt. Na przykład rower ma dwa koła, a samochód cztery.

Lalka – marionetka w teatrze albo zabawka dla dzieci; na przykład Pinokio był drewnianą lalką z długim nosem.

Mieszkaniec – osoba, która mieszka w konkretnym miejscu; na przykład: „mieszkaniec Warszawy”.

Pomnik – statua.

Pozwalać – decydować, że coś jest możliwe.

Strażak – osoba, która profesjonalnie zajmuje się ochroną przed pożarami oraz innymi katastrofami, szczególnie związanymi z ogniem i wodą.

Zespół pałacowy: grupa budynków przy pałacu, zwykle z ogrodem i parkiem.

Województwo – to fragment terytorium Polski z oficjalnymi granicami i stolicami. Aktualnie Polska ma szesnaście województw.

Warszawa – miasto nad Wisłą. Architektura Warszawy jest rezultatem jej historii. Pierwsze miasto zbudowano* w XIII wieku. Warszawa szybko rozwija się. Warszawa jest w centrum Polski, dlatego w 1596 roku Zygmunt III przenosi stolicę z Krakowa do Warszawy (kolumnę Zygmunta III możesz zobaczyć na Starym Mieście). Niestety miasto  upada po wojnie ze Szwedami w latach 1655 – 1660. W XVIII wieku Dynastia Sasów odbudowuje Warszawę. Ostatni król Polski – Stanisław August Poniatowski – miłośnik* sztuki i kultury – buduje nowe budowle. Warszawa jest nowoczesna! W 1795 roku po III rozbiorze Polski*, Warszawa nie jest już stolicą.

Polska jest w niewoli 123 lata. Polska odzyskuje* niepodległość w 1918 roku. Warszawa znowu zostaje jej stolicą. Warszawa szybko się rozwija. Powstają struktury administracyjne, szkoły i urzędy.

Po 21 latach, 1 września 1939 roku wybucha II Wojna Światowa.

Historia Warszawy w czasie II Wojny Światowej jest bardzo, bardzo smutna. W 1940 roku Niemcy tworzą getto dla Żydów. 19 kwietnia 1943 roku wybucha Powstanie w getcie*. Prawie wszyscy Żydzi giną w walce, a getto zostaje zlikwidowane.

1 sierpnia 1944 roku wybucha Powstanie Warszawskie. Ludzie walczą 63 dni! Hitler chce zemsty – on rozkazuje zniszczyć miasto… Podczas II Wojny Światowej w Warszawie ginie 2/3 Warszawiaków.

Po II Wojnie Światowej Warszawa zostaje znowu* odbudowana. Stare Miasto jest zrekonstruowane na podstawie obrazów z XVIII wieku. W 1982 roku Stare Miasto w Warszawie jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Obecnie Warszawa to polityczna, kulturalna i gospodarcza stolica Polski, o dużej dynamice rozwoju.

Autor tekstu i video – Dorota Maszkiewicz

Filmy: 

1. 'Lot nad zniszczoną Warszawą’ – Muzeum Powstania Warszawskiego

2. Pietro Staszewski – student KD

W filmie wykorzystano utwór: Mariage D’Amour. Właścicielami praw autorskich są: União Brasileira de Compositores, UMPG Publishing, LatinAutorPerf, LatinAutor

Słownik:

Zbudowano (budować) – ludzie zbudowali miasto

Miłośnik – osoba, która bardzo coś lubi (król był miłośnikiem sztuki = król bardzo lubił sztukę)

Wznosi (wznosić) – budować

III rozbiór Polski – partycypacja Polski była 3 razy: 1772 (Prusy, Rosja, Austria); 1793 (Prusy, Rosja); 1795 (Prusy, Rosja, Austria)

Odzyskuje (odzyskiwać) – otrzymywać coś, co zostało zabrane

W getcie – getto (odmiana – miejscownik)

Warszawiacy – mieszkańcy Warszawy

Znowu – jeszcze raz, ponownie

Dawno, dawno temu Warszawa była wsią, w której mieszkali rybacy. W Morzu Bałtyckim mieszkały złotowłose Syreny. Pewnego dnia jedna z nich wyruszyła w drogę z Bałtyku na południe. Płynęła Wisłą. Krajobrazy były bardzo piękne. Syrenka zmęczyła się i postanowiła odpocząć na piaszczystym brzegu rzeki u stóp dzisiejszego Starego Miasta. – Myślę, że mogłabym tu zamieszkać! – i tak zrobiła. W dzień pływała przy brzegu, a noce spędzała w głębinach. Lubiła płatać figle.  Rybacy byli źli, że ktoś zabiera im ryby z sieci!

Trzeba rozprawić się z tym szkodnikiem! – krzyknęli. Syrenka nie bała się rybaków i  zaśpiewała pieśń o Wiśle. Zwierzęta słuchały: bobry wyszły z nor, a kormorany usiadły na drzewach. Rybacy bardzo się wzruszyli i powiedzieli, że nie zrobią Syrence krzywdy.

Na Syrenkę czyhało jednak niebezpieczeństwo. Pewnego dnia chciwy kupiec postanowił zarobić pieniądze na jej pięknym głosie. Porwał ją i uwięził. Syrenka była bardzo nieszczęśliwa. Płakała. Młody syn rybaka usłyszał płacz. Uwolnił ją, a złego kupca srogo ukarał.

Szczęśliwa Syrenka przyrzekła rybakom, że zawsze będzie bronić ich i tego miejsca.

Mała wieś stała się dużym i pięknym miastem. Dziś możemy zobaczyć Syrenkę z mieczem i tarczą w herbie Warszawy.

Od czasu do czasu Syrenka wynurza się z Wisły i patrzy na stolicę. Może Ty ją zobaczysz? Rozejrzyj się, bo Syrenki można spotkać w wielu miejscach Warszawy: na ścianach domów, latarniach i szyldach. Pomniki Syrenki są między innymi na Rynku Starego Miasta, nad Wisłą i na wiadukcie Markiewicza nieopodal hotelu Bristol. Znajdź tę, która właśnie Ciebie oczaruje!

Słowniczek:

Rybacy – ludzie, którzy łowią ryby

U stóp Starego Miasta – w pobliżu, poniżej Starego Miasta

W głębinach – głębiny – miejsce na rzece/w morzu, gdzie woda jest głęboka

Płatać figle – robić komuś mały kłopot. Zwykle to dzieci ‘płatają figle’ traktując je jako zabawę.

Źli – liczba mnoga od: zły

Rozprawić się – zakończyć sprawę

Szkodnik – coś lub ktoś, kto robi szkody (np.: robaki, które niszczą zboże)

Czyhać – czaić się, czekać w ukryciu

Chciwy – osoba chciwa to osoba, która chce mieć więcej i więcej (pieniędzy, rzeczy, ziemi, itp.)

Uwięzić – odebrać komuś wolność

Srogo – tu: dotkliwie, bardzo

Wynurzać się – wychodzić z wody

Oczaruje – uwiedzie, sprawi, że nie spojrzysz na żadna inną

Pytania do tekstu:

  1. Jak Syrenka znalazła się w Warszawie?
  2. Czy jako dziecko płatałeś figle swoim rodzicom / w szkole?
  3. Co się stało, gdy rybacy postanowili rozprawić się z Syrenką?
  4. Jak rozumiesz zdanie: „Na Syrenkę czyhało jednak niebezpieczeństwo”
  5. Ile Syrenek widziałeś do tej pory w Warszawie?

Posłuchaj szumu morza.

Wakacje w Polsce to wspaniały czas na podróżowanie. Pogoda jest bardzo dobra. Jest ciepło i przyjemnie. Warto wiec pojechać nad morze. Polskę od północy otacza Morze Bałtyckie. Morze Bałtyckie nie jest ciepłym morzem, jednak warto tu przyjść na plażę. Plaże nad Morzem Bałtyckim są piaszczyste i szerokie. Piasek jest drobny i biały.

Na plaży jest dużo ludzi. Na plaży możesz robić dużo różnych rzeczy, na przykład: opalać się, uprawiać sport, budować zamki z piasku, czytać i oczywiście kąpać się w morzu i skakać przez fale! Ja lubię także pływać na materacu lub pontonie. Ratownik pilnuje bezpieczeństwa ludzi kąpiących się w morzu.

Na plaży możesz leżeć na kocu, ręczniku lub na leżaku. Parawan osłoni cię od wiatru, a parasol osłoni cię przed słońcem.

Nad morzem popularna jest jazda na skuterze wodnym. Niestety skuter wodny robi dużo hałasu i ani ryby, ani ptaki tego nie lubią.

Popularnym ptakiem, którego spotkasz nad morzem jest mewa. Mewy są białe i lubią morze. Mewy często siadają na wodzie, na piasku lub na falochronie. One jedzą ryby.

W morzu możesz spotkać także meduzy.  Na szczęście meduzy w Morzu Bałtyckim nie są groźne dla człowieka.

Nad morzem są piękne zachody słońca. 

Morze jest piękne o każdej porze roku. Na prawdę warto tu przyjechać!

——————————————————

Na plaży możesz robić dużo różnych rzeczy, na przykład:

opalać się,

uprawiać sport,

budować zamki z piasku,

czytać,

kąpać się w morzu,

skakać przez fale,

pływać na materacu lub pontonie.

A Ty co lubisz robić na plaży, nad morzem?

Z KLUBEM DIALOGU przez POLSKĘ – rzucam wszystko i jadę w Bieszczady

Kiedy rozmawiamy o swoich turystycznych preferencjach, często próbujemy decydować, dokąd wolimy podróżować: w góry czy nad morze? Kiedyś myślałam, że dla mnie odpowiedź jest prosta: wybieram góry! Jeździłam w góry często i wiedziałam, że uwielbiam takie miejsca. Od kiedy pierwszy raz zobaczyłam na żywo Bieszczady, kompletnie zakochałam się w górach. Te piękne lasy i wysokie połoniny to chyba moje ulubione miejsce na Ziemi.

Od kilku lat Polacy, którzy na co dzień mieszkają w wielkich miastach, kiedy są zmęczeni cywilizacją i pracą, mówią: Chciałbym rzucić wszystko i pojechać w Bieszczady! Ten region Polski jest uważany za prawdziwą idyllę, czyli piękne i spokojne miejsce, gdzie można odpocząć od wielkiego świata. Dokładne informacje możecie znaleźć na Wikipedii i w przewodnikach dla turystów, a ja mogę Wam opowiedzieć o tym, co myślę o Bieszczadach i dlaczego lubię tam jeździć.  

Bieszczady są piękne. Wiosną i latem natura tam kwitnie, drzewa i połoniny są zielone i bujne. Jesienią krajobraz prezentuje wspaniałą kolekcję ciepłych kolorów: liście są żółte, pomarańczowe, czerwone, brązowe i złote. Kiedy jesteśmy wysoko w górach, nawet w gorące sierpniowe dni poczujemy chłodny wiatr. Po deszczu w powietrzu czujemy intensywny aromat ziemi, trawy i lasu. Ulice w górach są wąskie i kręte, rzadko jeżdżą tam samochody. Rano, około godziny piątej lub szóstej, możecie zobaczyć białą mgłę i krople rosy na pajęczynach. Polecam zaczynać dzień w górach bardzo wcześnie! W nocy lepiej już nie podróżować, tylko odpoczywać w bezpiecznym miejscu – ale jeśli wyjdziecie na zewnątrz, kiedy będzie już kompletnie ciemno, możecie bardzo dokładnie zobaczyć gwiazdy w naszej galaktyce, czyli Drodze Mlecznej! W mieście zwykle jest dużo lamp, dlatego nie widzimy dobrze nieba; w Bieszczadach, tam, gdzie nie ma metropolii, jest bardzo ciemno i możemy zobaczyć kosmos lepiej.

Gwiazdy i planety możemy tylko obserwować, ale na szczyt góry możemy wejść! Wiecie, że Krzemieniec – jeden z najwyższych szczytów w Bieszczadach – to miejsce, gdzie spotykają się granice Polski, Ukrainy i Słowacji? Warto tam pójść. Niedaleko tego miejsca są jeszcze Mała Rawka i Wielka Rawka, a trochę dalej Tarnica: najwyższy szczyt polskiej części Bieszczadów, piąty pod względem wysokości na liście Korony Gór Polski. Ma aż 1346 metrów, a najwyższe w Polsce Rysy mają 2499 metrów! Mount Everest w Himalajach to prawie dziewięć tysięcy metrów, ale wysokość polskich gór i tak zawsze robi na mnie duże wrażenie.

Nie jestem alpinistą ani taternikiem (taternik to osoba, która uprawia wspinaczkę w Tatrach), ja po prostu lubię chodzić po górach. I nie tylko chodzić – bardzo lubię też stać i podziwiać piękne krajobrazy, uwielbiam jeść w górskich karczmach, a raz nawet jeździłam w Bieszczadach na rowerze (ale to była bardzo męcząca wycieczka). Oczywiście lubię też robić zdjęcia, dzięki temu po powrocie do domu mogę znowu zobaczyć te cudowne miejsca i przypomnieć sobie różne miłe momenty. A Wy, czy lubicie góry? Gdzie byliście na wakacjach i kiedy ostatnio oglądaliście swoje zdjęcia z podróży?

Tekst: Wioletta Grabarczuk

Video: Dorota Maszkiewicz

Słowniczek

Połonina – to taka łąka w Karpatach Wschodnich (najczęściej właśnie w Bieszczadach), która znajduje się wyżej niż las na górze.

Bujny – kiedy coś jest bujne, to znaczy, że jest tego dużo. Na przykład jeśli ktoś ma dużo włosów, to możemy powiedzieć: on ma piękne, bujne włosy! Święty Mikołaj ma bujną brodę, a dzieci mają bujną wyobraźnię (czyli fantazję).

Kręty – obiekt, który jest kręty, nie jest prosty – wygląda jak serpentyna. Ulica jest kręta, schody mogą być kręte, a labirynt – kręty (ale o włosach mówimy, że są kręcone). Podobny jest czasownik: skręcać/skręcić (Proszę skręcić w prawo!).

Rosa – to krople wody, które rano i wieczorem kondensują się z powietrza.

Pajęczyna – to delikatna i skomplikowana konstrukcja, którą buduje pająk.

Szczyt – najwyższy punkt na górze.

Wrażenie – impresja, uczucie, efekt. Mówimy, że coś (albo ktoś) robi na nas wrażenie (dobre, złe, duże) albo że jesteśmy pod wrażeniem.

Podziwiać  (ja podziwiam, ty podziwiasz) – adorować, obserwować coś bardzo pięknego.

Uwielbiać (ja uwielbiam, ty uwielbiasz) – bardzo coś lubić.

Karczma – w przeszłości: restauracja na wsi.