10/12/2025

(A2/B1) GRAMATYKA – Tryb rozkazujący

Ubierz choinkę i zapakuj prezenty!

Boże Narodzenie to bardzo ważne święto w Polsce. Zaczyna się w Wigilię – 24 grudnia wieczorem. To najpiękniejsza noc w roku. Potem mamy jeszcze dwa dni świąt – 25 i 26 grudnia.

Jak świętować Boże Narodzenie po polsku? Poniżej masz kilka wskazówek:

Poczekaj na pierwszą gwiazdę – polska kolacja wigilijna zaczyna się wieczorem, kiedy na niebie jest już pierwsza gwiazdka.

Ubierz choinkę – tradycyjna polska choinka jest udekorowana bombkami, lampkami, łańcuchami i gwiazdą.

  1. Ugotuj barszcz z uszkami albo zupę grzybową, usmaż karpia.
  2. Zrób pierogi z kapustą i grzybami, śledzie w oleju i rybę po grecku.
  3. Na deser zrób kutię albo upiecz makowiec.
  4. Zaproś całą rodzinę i połóż jeden dodatkowy talerz. Na tradycyjnym stole wigilijnym Polacy stawiają jeden talerz więcej dla niespodziewanego gościa.
  5. Włóż sianko pod obrus – sianko jest symbolem Betlejem, bo Jezus urodził się między zwierzętami, na sianie.
  6. Przed kolacją podziel się opłatkiem z rodziną. Opłatek to specjalny cienki chleb. Polacy dzielą się opłatkiem i składają sobie życzenia na następny rok.
  7. Otwórz prezenty po kolacji, nie czekaj do następnego dnia.
  8. Porozmawiaj ze swoim psem i kotem – w wigilię zwierzęta mówią ludzkim głosem.

Czy wiesz, że wszystkie te formy to tryb rozkazujący? Jak robić tryb rozkazujący?

Zaczynamy od formy bazowej – bezokolicznika. Spróbuj dopisać bezokolicznik. Na przykład:

ubierz – ubrać; poczekaj – poczekać

Spróbuj dopisać bezokolicznik

Teraz do formy bazowej musimy dodać formę 3 osoby – 'on’. Jeśli aspekt jest niedokonany to w czasie teraźniejszym, jeśli jest dokonany to w czasie przyszłym. Na przykład:

ubrać – on ubierze; poczekać – on poczeka; piec – on piecze

Jeśli słowo kończy się na samogłoskę e, i, y to zabieramy samogłoskę.

Na przykład: ubrać – on ubierze – ubierz; piec – on piecze – piecz


Zobacz tabelkę:

Spróbuj zrobić tak samo z tymi słowami:

pisać / napisać; dzwonić / zadzwonić; kończyć / skończyć; tańczyć / zatańczyć;

uczyć się / nauczyć się; myśleć / pomyśleć; kupować / kupić

Sprawdź:

Druga zasada: Jeżeli słowo kończy się na a to dodajemy -j. Na przykład:

poczekać – on poczeka – poczekaj

Zobacz tabelkę:

Spróbuj zrobić tryb rozkazujący do tych słów:

szukać / poszukać; sprzątać / posprząta; pytać / zapytać

kochać / pokochać; biegać / pobiegać; pamiętać / zapamiętać; dać

Znasz już tryb rozkazujący, teraz możesz uzupełnić zdania. Jak świętować Boże Narodzenie?

(kupić) wszystkie produkty do gotowania.

(posprzątać) mieszkanie przed świętami.

(pamiętać) o prezentach dla rodziny.

(napisać) pocztówki i smsy z życzeniami albo

(zadzwonić) do rodziny i przyjaciół.

(zapytać) psa albo kota, co chce na kolację.

Zrób jeszcze jedno ćwiczenie z trybem rozkazującym:

A jakie są twoje propozycje na świętowanie?

A teraz sprawdź, co pamiętasz: