10/12/2025

(B2) GRAMATYKA – świętujemy Boże Narodzenie – tryb rozkazujący

Świętujemy Boże Narodzenie

Dla katolików Boże Narodzenie to bardzo ważne święto religijne, stanowiące pamiątkę narodzin Jezusa Chrystusa, uważanego za Syna Bożego. Data tego Święta jest stała.

Święta Bożego Narodzenia rozpoczynamy już 24 grudnia wieczorem. Ten dzień nazywamy Wigilią. 25 i 26 grudnia to dwa dni świąteczne, podczas których spotykamy się w gronie rodzinnym lub odpoczywamy. W te dni wszystkie sklepy są zamknięte.

Ubierz choinkę i zapakuj prezenty, czyli jak świętować Boże Narodzenie po polsku

Już na wiele tygodni przed Świętami rozpoczyna się ‘gorączka przedświąteczna’.

Mamy wówczas często słyszą:

  • Kup mi koparkę od Świętego Mikołaja’,
  • Zabierz mnie na targ świąteczny’,
  • Zrób pierogi z kapustą i grzybami, śledzie w oleju i rybę po grecku’
  • ‘Tylko upiecz dużo makowca’.

Tatusiowie też nie zostają bezrobotnymi. To głównie do nich kierowane są słowa:

  • Kup i ubierz choinkę!’,
  • Napraw samochód przed wyjazdem do rodziny na święta’
  • Zapakuj wreszcie te prezenty!’
  • Zadzwoń i zaproś na obiad świąteczny swoich rodziców’

A i dzieci w dzień świąteczny mają pełne ręce roboty. Niejednokrotnie słyszą powtarzające się prośby i to właśnie wtedy, gdy zabawa trwa w najlepsze!

  • Nakryjcie natychmiast do stołu!’
  • ‘Połóż jeden dodatkowy talerz dla niespodziewanego gościa’
  • ‘Włóż sianko pod obrus’

Gdy już się wydaje, że wszystko jest gotowe, wspaniałe dania stoją na stole, a zapachy z piekarnika roznoszą się po całym domu, głowa rodziny zarządza:

  • Poczekajmy na pierwszą gwiazdę. Nie zaczniemy przecież bez niej!’
  • Podziel się opłatkiem z wujkiem. Każdemu należy złożyć życzenia’

Dopiero po wielu godzinach siedzenia przy stole i próbowaniu kolejnych potraw dzieci mogą wreszcie usłyszeć słowa, na które czekały od co najmniej miesiąca:

  • ‘Chyba przyszedł Święty Mikołaj. Otwórz prezenty!’ 
  • Porozmawiaj ze swoim psem i kotem – w wigilię zwierzęta mówią ludzkim głosem.

——————————–

Czy wiesz, że wszystkie te formy to tryb rozkazujący?

Jak tworzy się tryb rozkazujący?

Zaczynamy od formy bazowej – bezokolicznika.

Do formy bazowej musimy dodać formę 3 osoby – ‘on’. Jeśli aspekt jest niedokonany to w czasie teraźniejszym, jeśli jest dokonany to w czasie przyszłym.

Na przykład: ubrać – on ubierze; poczekać – on poczeka; piec – on piecze

Jeśli słowo kończy się na samogłoskę -e, -i, -y to zabieramy samogłoskę.

Na przykład: ubrać – on ubierze – ubierz; piec – on piecze – piecz


Dopisz formę bez samogłoski:

Spróbuj zrobić tak samo z tymi słowami:

pisać / napisać; dzwonić / zadzwonić; kończyć / skończyć; tańczyć / zatańczyć;

uczyć się / nauczyć się; myśleć / pomyśleć; kupować / kupić

Jeżeli słowo kończy się na samogłoskę -a to dodajemy -j.

Na przykład: poczekać – on poczeka – poczekaj

Zrób tryb rozkazujący do tych słów:

Szukać / poszukać; sprzątać / posprząta; pytać / zapytać; kochać / pokochać

Biegać / pobiegać; pamiętać / zapamiętać; dać

Znasz już tryb rozkazujący, teraz możesz uzupełnić zdania. Jak świętować Boże Narodzenie?

(kupić) wszystkie produkty do gotowania.

(posprzątać) mieszkanie przed świętami.

(pamiętać) o prezentach dla rodziny.

(napisać) pocztówki i smsy z życzeniami albo

(zadzwonić) do rodziny i przyjaciół.

(zapytać) psa albo kota, co chce na kolację.

Tutaj możesz zrobić jeszcze jedno ćwiczenie z trybem rozkazującym:

A jakie są twoje propozycje na świętowanie?

A teraz sprawdź, co pamiętasz: